Oblast: Valjak
Lekcija: Osnovni pojmovi valjka
Razred: 8. razred osnovne škole

Valjak je geometrijsko telo koje nastaje obrtanjem pravougaonika oko jedne svoje stranice za 360°. Skup svih tačaka, kroz koje prоđe pravougaonik pri obrtanju za 360°, čini telo koje nazivamo valjak. Na slici je prikazan pravouganik ABCD koji se obrće oko stranice AB. Prava o koja sadrži nepokretnu stranicu pravougaonika AB  je osa valjka. Dužina duži AB  je visina valjka koju označavamo sa H.

Prilikom obrtanja pravougaonika oko ose o(A,B), stranice BC  i AD  opisuju dva kruga koji se nalaze u paralelnim ravnima i koji su normalni na osu valjka. Te krugove nazivamo osnovama valjka. Stranice BC  i AD su poluprečnici osnova koji su međusobno jednaki. Poloprečnik osnove čiju dužinu označavamo sa r  je poluprečnik valjka.

Prilikom obrtanja pravougaonika oko ose o(A,B), stranica CD  opisuje površ koja se sastoji od duži, paralelenih i podudarnih sa duži CD. Sve te duži nazivamo izvodnicama valjka. Izvodnice valjka zajedno formiraju površ koju nazivamo omotač valjka. Omotač valjka se još naziva cilindar. Dužine izvodnica koje označavamo sa s su jednake visini valjka.

Presek valjka i ravni koja sadrži osu valjka naziva se osni presek valjka. Osni presek valjka je pravougaonik.

Zadaci i testovi za vežbanje