Na današnji dan – 25. maj

24/05/2019, 20:00

Na današnji dan – 25. maj

Povezane objave

Dogodilo se na današnji dan – 25.5.

1787. godine – Pod predsedništvom Džordža Vašingtona u Filadelfiji je počela sa radom ustavna konvencija. Nacrt ustava prve moderne demokratske države u svetu, SAD, usvojen je 17. septembra, nakon gotovo četiri meseca raspravljanja.

1803. godine – Rođen je američki pesnik, esejist i duhovni vođa transcendentalista Ralf Valdo Emerson. Među najpoznatijim njegovim delima nalaze se: “Priroda”, “Ogledi”, “Uzorni ljudi”, “Vodja života”, “Društvo i usamljenost”.

1810. godine – U Rio de la Plati u Argentini počela je pobuna protiv španskog kolonijalnog režima, a vlast je preuzela privremena vlada. Taj dan se proslavlja kao Dan nezavisnosti Argentine, mada je nezavisnost formalno proglašena u julu 1816. godine.

1840. godine – U Srbiji je uveden javni poštanski saobraćaj otvaranjem prve pošte u Beogradu, u zgradi na Kalemegdanu. Pošta je iz Beograda u druga mesta u zemlji otpremana sredom i subotom.

1856. godine – Rođen je francuski maršal Franše Depere, komandant savezničkih snaga na Solunskom frontu u Prvom svetskom ratu i počasni vojvoda srpske vojske.

1879. godine – Rođen je Vilijam Maksvel, lord Biverbruk, britanski političar i novinski magnat. Bio je član britanske vlade za vreme dva svetska rata i vlasnik “Dejli ekspresa” i “Sandej ekspresa”.

1889. godine – Rođen je ruski inženjer avijacije Igor Ivanovič Sikorski. Izumeo je helikopter (1908. godine) i avion sa više motora (1913. godine).

tito slika

Rođen je bivši predsednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito.

1892. godine Rođen je bivši predsednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito. Za vreme njegove vladavine 25. maj slavljen je kao Dan mladosti. Prema nekim podacima, on je rođen 7. maja.

1895. godine – Britanski pisac Oskar Vajld osuđen je na dve godine robije zbog homoseksualizma.

1911. godine – Predsednik Meksika Porfirio Dijas podneo je ostavku posle pobede revolucionarnih snaga nad trupama vlade u građanskom ratu.

1915. godine – Završena je bitka za grad Ipr (Belgija) u Prvom svetskom ratu u kojoj je bilo 105.000 poginulih i ranjenih, a tokom koje su Nemci prvi put upotrebili otrovni gas koji je po tom gradu dobio naziv iperit.

1922. godine – Rođen je Enriko Berlinguer, lider italijanskih komunista od 1972. godine do smrti 1984. godine, zastupnik “evrokomunizma” i “istorijskog kompromisa”.

1923. godineVelika Britanija priznala je nezavisnost Transjordanije pod emirom Abdulahom. Istog dana 1946. godine novim sporazumom je priznat suverenitet te bliskoistočne države nazvane Jordan sa Abdulahom kao kraljem.

1929. godine – U Narodnom pozorištu u Beogradu izvedena je premijera “Gospođe ministarke” Branislava Nušića. Reditelj je bio Vitomir Bogić, a scenograf Ananije Verbicki. Naslovnu ulogu tumačila je Žanka Stokić, kojoj je Nušić unapred namenio ulogu.

1944. godine – Nemci su u Drugom svetskom ratu počeli vazdušni desant na Drvar (Bosna) gde je bio smešten Vrhovni štab jugoslovenskih partizana.

1960. godine – Tokom kinesko-nepalskih prepirki oko granice na Mont Everestu, Kinezi su stigli na severnu stranu vrha i postavili kinesku zastavu i bistu Mao Cedunga.

1961. godine – Britanski advokat Piter Benenson osnovao je u Londonu Organizaciju za ljudska prava Amnesti internešenel.

1963. godine – Samit afričkih država u Adis Abebi je okončan sporazumom o osnivanju Organizacije afričkog jedinstva.

1969. godine – U Sudanu je državnim udarom vlast preuzeo pukovnik Džafar Mohamed al-Nimeiri.

1979. godine – Odmah nakon poletanja sa čikaškog aerodroma, srušio se američki avion “DC-10” pošto mu je prethodno otpao jedan motor. Poginulo je svih 273 putnika i članova posade.

1983. godine – U požarima koji su zahvatili tri broda na reci Nil u južnom Egiptu poginulo je više od 300 ljudi.

1991. godine – Završena je dvodnevna akcija tokom koje su Izraelci” vazdušnim mostom” prebacili 15.000 etiopskih Jevreja iz Adis Abebe u Izrael.

1992. godine – Oskar Luiđi Skalfaro postao je predsednik Italije.

1993. godine – Savet bezbednosti UN usvojio je rezoluciju 827 o osnivanju Međunarodnog suda za ratne zločine počinjene na tlu bivše Jugoslavije sa sedištem u Hagu. To je bio prvi takav sud posle sudova u Nirnbergu (1945-46. godine) i Tokiju (1946-48. godine). Godine 1994. osnovan je i Međunarodni krivični sud za Ruandu sa sedištem u tanzanijskom gradu Aruši.

1994. godine – Ruski književnik Aleksandar Solženjicin vratio se u Rusiju posle 20 godina izgnanstva.

1995. godine – Avijacija NATO-a, u ratu u Bosni i Hercegovini, bombardovala je skladište municije bosanskih Srba kod Pala. Srbi su odgovorili uzimanjem za taoce 377 pripadnika mirovnih snaga UN. Poslednji taoci pušteni su 18. juna.

1995. godine – U eksploziji granate na centralnom trgu u Tuzli 71 osoba je poginula, a 108 ranjeno.

1996. godine – Bivši bugarski car Simeon II vratio se u zemlju posle 50-ogodišnjeg egzila.

1997. godine – Vojnim udarom zbačena je civilna vlada u Sijera Leoneu, a predsednik Ahmad Tedžan Kabah prinuđen je da napusti zemlju.

2000. godine – Umro je češki pozorišni i filmski glumac Fransis Lederer. Nemački film “Pandorina kutija” je jedan od najpoznatijih filmova u kojima je glumio.

2001. godine – Deset godina posle raspada SFR Jugoslavije, predstavnici novonastalih država parafirali su u Beču Sporazum o podeli imovine bivše zajedničke zemlje.

2001. godine – Amerikanac Erik Vajhenmajer prva je slepa osoba koja je osvojila Mont Everst, na koji se popeo zajedno sa Šermanom Bulom, 64-godišnjim lekarom, koji je tako postao najstarija osoba koja je osvojila ovaj vrh.

2001. godine – Umro je kubanski fotograf Alberto Korda, poznat po svojim fotografijama južnoameričkog gerilskog vođe Ernesta “Če” Gevare.

2002. godine – U padu aviona kineske avio kompanije “Čajna erlajns” u more u tajvanskom zalivu, poginulo je 225 putnika i članova posade.

2004. godine – U poplavama koje su zahvatile Dominikansku Republiku i Haiti poginulo je najmanje 1.950 osoba, koje su većinom odnele bujice reka.

2006. godine – Ministarstvo pravde Belorusije zatražilo da sud zabrani jednu od vodećih grupa za zaštitu ljudskih prava – Beloruski helsinški komitet, zbog “sistemtaskog kršenja beloruskih zakona i sopstevne povelje”.

2010. godine – Umro Sifivo Ntšebe, južnoafrički operski pevač, poznat pod nadimkom “crni Pavaroti”.

2011. godine – Oblak pepela vulkana Grimsvetn sa Islanda proširio se Nemačkom, doveo do zatvaranja oba aerodroma u Berlinu i otkazivanja oko 700 letova.

2014. godine – Umro je Vojćeh Jaruzelski, poslednji komunista na čelu Poljske, čovek koji je 1981. godine u Poljskoj uveo ratno stanje, a osam godina kasnije na Okruglom stolu sa opozicijom pomogao da se mirno i bez nasilja demontira komunistički režim.

2014. godine – Na izborima za Evropski parlament sprovedenim u 21 zemlji EU, konzervativci iz Evropske narodne partije (EPP) osvojili su 211 poslanika, socijalisti 193 poslanika, a evrofobske stranke gotovo 130 mesta.

24/05/2019, 20:00

Komentariši:

Vaša email adresa neće biti objavljena.
Sva polja su obavezna*