Na današnji dan – 13. januar

12/01/2018, 20:00

Na današnji dan – 13. januar

Povezane objave

Dogodilo se na današnji dan – 13.1.

1691. godine – Umro je Džordž Foks, osnivač Društva prijatelja, verske zajednice Kvekera. Obuzet idejom “božijeg nadahnuća” Foks je 1648. godine počeo držati javne propovedi u kojima se zalagao za uspostavljanje rigoroznog morala u duhu starozavetne Biblije. Stekao je brojne pristalice.

Jovan Sterija Popović

Jovan Sterija Popović

1806. godine – Rođen je srpski pisac Jovan Sterija Popović, prvi srpski komediograf, “otac” srpske drame. Kao načelnik ministarstva prosvete Srbije (od 1842. godine) obavio je pionirski rad u organizovanju školstva, pokrenuo inicijativu za osnivanje Akademije nauka, Narodne biblioteke i Narodnog muzeja. Učestvovao je u organizovanju prvog beogradskog teatra (Pozorište na Đumruku) koji je 1841. godine otvoren njegovom tragedijom “Smrt Stefana Dečanskog”. Sterijine drame su više od 100 godina na pozorišnim repertoarima. Najpoznatija dela: “Laža i paralaža, “Pokondirena tikva”, “Kir Janja”, “Rodoljupci”.

Pročitajte i: Biografija Jovana Sterije Popovića

1842. godine – Prilikom povlačenja iz avganistanskog grada Kabula, britanske trupe od 9.000 vojnika masakrirane su u Kiber Pasu.

1854. godine – Japanski šogun Tokugava potpisao je prvi trgovinski ugovor kojim su za SAD otvorene neke japanske luke. Kasnije su potpisani ugovori s Velikom Britanijom, Rusijom, Francuskom, čime je Japan prekinuo politiku izolovanosti i počeo da se uključuje u međunarodne odnose.

1898. godine – Francuski pisac Emil Zola objavio je pod naslovom “Optužujem” u listu “L’oror” otvoreno pismo predsedniku Republike u kojem je ukazao na mahinacije najviših vojnih krugova i zatražio oslobađanje kapetana Alfreda Drajfusa, koji je na procesu 1894. godine osuđen na doživotnu robiju zbog navodnog odavanja vojnih tajni Nemačkoj. Drajfus je na obnovljenom procesu oslobođen optužbi i 1906. godine rehabilitovan, vraćen u vojsku i unapređen u čin majora.

1906. godine – Umro je ruski fizičar i elektroinženjer Aleksandar Stepanovič Popov, jedan od pionira rado-tehnike, izumitelj antene. Godine 1896. ostvario je prenos signala pomoću radio-talasa na udaljenost od 250 metara i utvrdio da se radio-talasi reflektuju od većih objekata.

1910. godine – Emitovan je prvi radio-prenos opere uživo iz njujorške “Metropoliten opere”, Leonkavalovi “Pajaci” i Maskanjijeva “Kavalerija rustikana”.

1915. godine – U gradu Avecano u centralnoj Italiji u zemljotresu je poginulo 30.000 ljudi.

1935. godine – Na plebiscitu u oblasti Sar kojom je na osnovu mandata Lige naroda upravljala Francuska, ubedljivom većinom izglasano je pripajanje Nemačkoj.

Džejms Džojs

Džejms Džojs

1941. godine – Umro je irski pisac Džejms Džojs, koji je eksperimentima u narativnoj tehnici i strukturi romana i primeni toka svesti dao nov pravac modernoj književnosti. Njegov roman “Uliks” smatra se biblijom evropskog proznog modernizma. Uprkos vrlo oštroj i ekstremističkoj polemici oko Džojsovog književnog dela, izvan svake sumnje je njegov ogroman uticaj na razvoj književne proze 20. veka. Najpoznatija dela: “Portret umetnika u mladosti”, “Fineganovo bdenje”, pesme “Kamerna muzika”, pripovetke “Dablinci”, drama “Izgnanici”.

Pročitajte i: Biografija Džejmsa Džojsa

1963. godine – U vojnom udaru je ubijen prvi predsednik Togoa Silvanus Olimpio i vojska je na vlast dovela Nikolasa Granickog koji je od 1961. godine bio u izbeglištvu. Istog dana 1967. godine vojnim udarom vlast je preuzeo potpukovnik Etjen Gnasingbe Ejadema.

1972. godine – Vojska je u Gani zbacila civilnu vladu predsednika Edvarda Akufa Ada, a vlast je preuzeo potpukovnik Ignacijus Ačempong.

1977. godine – Umro je francuski režiser i scenarista Anri Žorž Kluzo, dobitnik Zlatnog lava za film “Kej Orfevr” i Zlatne palme za film “Misterija Pikaso”. Poznat je i po filmovima “Nadnica za strah”, “Gavran’, “Istina”.

1985. godine – Prilikom pada voza u provaliju, oko 250 kilometara istočno od glavnog grada Etiopije Adis Abebe, poginulo je 428 putnika, a 370 je povređeno.

1991. godine – Na svetskom prvenstvu u australijskom gradu Pert jugoslovenski vaterpolisti osvojili su zlatnu medalju. Jugoslavija je prvi put postala prvak sveta u vaterpolu u Madridu 1987. godine.

1993. godine – Na osnovu odluke nemačkog Ustavnog suda obustavljen je sudski postupak protiv bivšeg predsednika Demokratske Republike Nemačke Eriha Honekera. Sud je zaključio da proces protiv 80. godišnjeg Honekera, teško obolelog od raka predstavlja povredu ljudskog dostojanstva. Honeker je nakon 169 dana provedenih u istražnom zatvoru emigrirao u Čile gde je umro u maju 1994. godine.

2001. godine – U Beogradu je umro jugoslovenski književnik Branko V. Radičević. Pesnik, romansijer, novinar i dečji pisac objavio je oko 70 knjiga, od kojih su najpoznatije “Pesme o majci”, “Priča o životinjama”, “Sa Ovčara i Kablara”, “Vojničke pesme”, “Ponoćni svirači”, “Seljaci” i “Antologija srpskog pesništva”. Napravio je i dve monografije o seoskim spomenicima – krajputašima. Pokretač je muzičke manifestacije Dragačevska truba u Guči i pesničkog Disovog proleća u Čačku.

2001. godine – U zemljotresu u Salvadoru poginula je 701 osoba i 3.883 su ranjene, a 160.598 stambenih objekata je uništeno, ozbiljno oštećeno ili zatrpano zemljom.

2002. godine – U Beogradu je umro srpski književnik Antonije Isaković, potpredsednik Srpske akademije nauka i umetnosti od 1980. do 1992. godine. Dobitnik mnogih književnih nagrada, poznat je i kao pisac čija dela su u Jugoslaviji najviše ekranizovana. Najpoznatija dela: “Gospodar i sluga”, “Tren 1” i “Tren 2”, “Govori i razgovori”.

2002. godine – Na Kubi je umro Gregorio Fuentes, kapetan broda Ernesta Hemingveja, koji je bio inspiracija poznatom američkom piscu za roman “Starac i more”.

2003. godine – Avganistan je ratifikovao rimski sporazum o osnivanju Međunarodnog krivičnog suda, čime je otvoren put za ekstradicije i suđenja za ratne zločine i kršenje ljudskih prava u toj zemlji.

2012. godine – Umro je bivši predsednik Fudbalskog saveza Jugoslavije i dugogodišnji selektor državne reprezentacije Miljan Miljanić.

Povezane objave

12/01/2018, 20:00

Komentariši:

Vaša email adresa neće biti objavljena.
Sva polja su obavezna*